Sosyal ve Fen Bilimleri Araştırmaları Etik Kurulu

MERSİN ÜNİVERSİTESİ

SOSYAL VE FEN BİLİMLERİ ARAŞTIRMALARI ETİK KURUL ESASLARI

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

 

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Esaslar; Mersin Üniversitesinde ve Mersin Üniversitesi mensuplarınca yapılacak olan sosyal ve fen alanındaki araştırmalar ve bununla ilgili her türlü bilimsel çalışmada etik ilkelere uyulmasını sağlamak amacıyla kurulan Sosyal ve Fen Bilimleri Araştırmaları Etik Kurulu’nun görevlerini ve çalışma şeklini düzenler.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Esaslar; Mersin Üniversitesindeki diğer araştırma etik kurullarının (Klinik Araştırmalar Etik Kurulu ve Deneysel Hayvan Çalışmaları Etik Kurulu) görev alanı dışında kalan; bilimsel araştırma, çalışma, bilimsel araştırma projeleriyle ilgili araştırma etiği konularının değerlendirilmesi işlemlerini kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Esaslar; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Senatonun görevlerini düzenleyen 14 üncü maddesi ve üniversitelerde bilimsel denetimi düzenleyen 42 inci maddesi, Yükseköğretim Kurulu tarafından yayınlanan Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi, bilim etiğine ilişkin ulusal ve uluslararası mevzuata dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1) Bu Esaslarda geçen;

a) Üniversite: Mersin Üniversitesini,

b) Rektör: Mersin Üniversitesi Rektörünü,

c) Senato: Mersin Üniversitesi Senatosunu,

ç) Yönetim Kurulu: Mersin Üniversitesi Yönetim Kurulunu,

d) Etik Kurul: Mersin Üniversitesi Sosyal ve Fen Bilimleri Araştırmaları Etik Kurulu’nu,

e) Birim: Mersin Üniversitesi’ne bağlı Fakülte, Enstitü, Yüksekokul, Araştırma Merkezi gibi birimleri,

f) Başkan: Mersin Üniversitesi Sosyal ve Fen Bilimleri Araştırmaları Etik Kurulu Başkanını,

g) Üye: Mersin Üniversitesi Sosyal ve Fen Bilimleri Araştırmaları Etik Kurulu üyelerini

ifade eder.

 

İKİNCİ BÖLÜM

Etik Kurulun Oluşumu, Görevleri Çalışma Usul ve Esasları

 

Etik Kurulun oluşumu

MADDE 5- (1) Kurul Etik olmayan davranışlar nedeniyle idari veya adli ceza almamış öğretim üyeleri arasından Senato tarafından görevlendirilen sosyal ve fen bilimler alanında görev yapan 9 (dokuz), sağlık bilimleri alanından 1 (bir), ilgili meslek odalarından 2 (iki) ve 1 (bir) avukat olmak üzere toplam 13 kişiden oluşur.

(2) Üyelerin görev süresi iki yıldır, görev süresi biten üye aynı usulle yeniden seçilebilir.

(3) Etik Kurul ilk toplantısında kendi arasından bir başkan, bir başkan yardımcısı ve bir raportör seçer.

(4) Etik Kurul üyeliğinden çekilme Rektörün onayının ilgiliye tebliği ile yürürlüğe girer.

(5) Boşalan üyelik için kalan süreyi tamamlamak üzere aynı usulle yedek üyeler arasından yeni üye seçilir.

(6) Bir takvim yılı içinde izinsiz ve özürsüz olarak üst üste üç toplantıya katılınmaması veya en az altı ay süreyle izinli olunması hallerinde etik kurul üyeliği kendiliğinden düşer.

Etik Kurul Sekretaryası

MADDE 6- (1) Kurulun sekretarya hizmetleri Rektörlük tarafından görevlendirilecek bir personel tarafından yürütülür.

Etik Kurulun görev ve yetkileri

MADDE 7- (1) İlgili alanlarda Üniversite tarafından kısmen veya tamamen desteklenen (önerilenler ve devam edenler dahil) veya Üniversite mensuplarınca gerçekleştirilecek olan araştırmaları ve katılımcılardan bilgi toplamayı gerektiren tüm çalışmaları etik yönünden incelemek, saha çalışmalarına izin vermek.

(2) İhtiyaç duyulması halinde alt komisyonlar oluşturmak, uzman danışman görüşü almak.

(3) Başvuru usulünü belirlemek ve başvuru formlarını hazırlamak.

(4) Sosyal ve Fen Bilimleri Araştırmaları Etik Kurulu kararlarında bağımsız olup, konu ile ilgili Mersin Üniversitesi Etik İlkeleri ile diğer ulusal ve uluslararası etik değerleri dikkate alır.

Etik Kurulun çalışma şekli

MADDE 8- (1) Etik Kurul Mersin Üniversitesi Senatosu tarafından 21.09.2010 tarihinde kabul edilen Mersin Üniversitesi Etik İlkeleri çerçevesinde aşağıda belirtilen ilkelere göre çalışır.

a) Etik Kurul başkanının, bulunmaması halinde başkan yardımcısının gündemli çağrısı üzerine üye sayısının en az üçte ikisinin katılımı ile ayda en az bir defa toplanır. Toplantı kapalı usulde yapılır. Etik Kurul üyeleri, başvuru dosyalarının içeriğini Etik Kurul toplantısı dışında başkaları ile tartışmaz ve başvuruların içeriği hakkında bilgi vermez.

c) Kararlar üye sayısının salt çoğunluğu ile alınır. Oylamada çekimser oy kullanılamaz.

b) Etik Kurul Üniversite dışı kurum ve kuruluşlarca yazışmalarını Rektörlük aracılığıyla yapar.

c) Etik Kurul gerektiğinde konu ile ilgili başka uzmanların da görüşlerini alabilir, görüşlerine başvurmak üzere toplantılarına davet edebilir ya da uzmanlardan oluşan bir alt kurul oluşturabilir. Alt Kurul ve Uzmanlar tarafından hazırlanan rapor Etik Kurulda görüşülmek üzere başkanlığa sunulur. Etik Kurulda yapılacak değerlendirme sonucunda, Etik Kurul üye tam sayısının salt çoğunluğu ile Kurul görüşüne esas oluşturacak karar alınır.

Başvuru şekli

MADDE 9- (1) Başvuru doğrudan Etik Kurul Başkanlığına yapılır. Başvurular başkan tarafından incelenmek ve sonuçlandırılmak üzere Etik Kurul gündemine alınır.

(2) Etik Kurul tarafından belirlenen başvuru usulüne uygun şekilde; başvurularda istenilen bilgi ve belgeler, çalışmanın başlığı, içeriği, varsa saha araştırmasının yapılacağı tarih, izin alınması istenen kurum ya da kurumların listesi, kime uygulama yapılacağı, uygulama yapılacak yaklaşık kişi sayısı, Üniversite dışından herhangi bir kurumdan izin alınacaksa çalışma özeti, kullanılacak ölçek, ölçek bir başkası tarafından geliştirilmişse o kişiden alınmış ölçek kullanım izni gibi belgeler başvuru formuna eklenir.

 

Başvuruların kabulü ve değerlendirme

MADDE 10- (1) Başvuruların kabulü ve işlemlerde aşağıdaki ilkelere uyulur.

a) Başvurunun evrak kaydına geçtiği tarih, başvuru tarihidir.

b) İlk inceleme sonucunda gerekli görülmesi halinde, gerekli ek bilgi ve belgeler istenilebilir.

c) Etik kurul başvuru ile ilgili olarak gerektiğinde başvuru sahibini dinleyebilir, uzman danışman görüşü alabilir, alt komisyonlar kurabilir.

ç) Etik Kurul kararının başkan tarafından imzalı örnekleri ilgililere yazılı olarak bildirilir.

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

 

Yürürlük

MADDE 11- (1) Bu Esaslar, senato tarafından kabul edildiği tarihte yürürlüğe girer

Yürütme

MADDE 12- (1)Bu Esasların hükümleri Rektör tarafından yürütülür.